Co to jest padaczka?
Padaczka (epilepsja) to choroba układu nerwowego, w której dochodzi do powtarzających się napadów wynikających z zaburzeń pracy mózgu. W czasie napadu część neuronów w mózgu pracuje nieprawidłowo, co prowadzi do chwilowych zaburzeń świadomości, drgawek lub utraty przytomności.
To jedno z najczęstszych schorzeń neurologicznych – dotyczy około 1% populacji. Mimo to, dzięki nowoczesnym metodom leczenia, większość osób z padaczką może prowadzić normalne, aktywne życie.
Jakie są przyczyny padaczki?
Padaczka nie ma jednej przyczyny. U różnych osób może rozwijać się z odmiennych powodów. Najczęstsze to:
- uszkodzenie mózgu po urazie, udarze lub infekcji,
- wady rozwojowe ośrodkowego układu nerwowego,
- czynniki genetyczne,
- zaburzenia metaboliczne (np. niedocukrzenie, niedobór sodu),
- guzy mózgu lub zmiany pourazowe,
- powikłania okołoporodowe (np. niedotlenienie noworodka).
U wielu chorych przyczyny nie udaje się ustalić – wtedy mówimy o padaczce idiopatycznej.
Jak objawia się napad padaczkowy?
Objawy napadu zależą od miejsca w mózgu, w którym dochodzi do zaburzeń. Wyróżnia się dwa główne typy:
1. Napady uogólnione
Obejmują cały mózg. Typowe są drgawki, utrata przytomności, szczękościsk, a czasem sinienie twarzy. Po napadzie chory zwykle jest bardzo zmęczony.
2. Napady częściowe (ogniskowe)
Dotyczą tylko jednej okolicy mózgu. Mogą objawiać się drganiem jednej ręki, zaburzeniami wzroku, mowy, czucia, chwilową utratą kontaktu z otoczeniem.
Istnieją też tzw. napady nieświadomości (petit mal), typowe dla dzieci – trwają kilka sekund, dziecko „zamyśla się” i nie reaguje na bodźce, po czym wraca do normalnego zachowania.
Jak zachować się podczas napadu?
Świadoma i spokojna reakcja otoczenia ma kluczowe znaczenie.
Podczas napadu nie wolno nic wkładać do ust chorego ani powstrzymywać drgawek.
Prawidłowe postępowanie:
- Zabezpiecz głowę chorego przed uderzeniem.
- Usuń z otoczenia twarde i ostre przedmioty.
- Nie wkładaj nic do ust – grozi to urazem zębów i zadławieniem.
- Po ustaniu drgawek ułóż chorego na boku.
- Zostań przy nim do odzyskania świadomości.
- Wezwij pomoc medyczną, jeśli napad trwa dłużej niż 5 minut lub występują napady jeden po drugim.
Jak diagnozuje się padaczkę?
Rozpoznanie ustala neurolog na podstawie wywiadu, badań i obserwacji napadów.
Najważniejsze badania diagnostyczne to:
- EEG (elektroencefalografia) – zapisuje aktywność elektryczną mózgu,
- MRI (rezonans magnetyczny) – pokazuje struktury mózgu,
- badania laboratoryjne – pomagają wykryć zaburzenia metaboliczne,
- wywiad medyczny i relacja świadków napadu – kluczowe dla diagnozy.
Jak leczy się padaczkę?
Podstawą leczenia jest farmakoterapia, czyli regularne przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych.
Leki stabilizują aktywność neuronów i zapobiegają kolejnym napadom.
Neurolog dobiera preparat indywidualnie – zależnie od rodzaju napadów, wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Jeśli leki nie pomagają, rozważa się inne metody:
- zabieg chirurgiczny (usunięcie ogniska padaczkowego),
- stymulację nerwu błędnego,
- dietę ketogenną (szczególnie u dzieci).
Nie wolno samodzielnie odstawiać leków – grozi to ciężkim napadem.
Życie z padaczką
Dzięki leczeniu większość pacjentów może żyć bez napadów i funkcjonować jak osoby zdrowe.
Wystarczy przestrzegać kilku zasad:
- przyjmować leki regularnie,
- unikać niedoboru snu, stresu, alkoholu,
- dbać o regularny rytm dnia,
- informować bliskich, jak reagować w razie napadu.
W Polsce osoba, która nie miała napadów przez co najmniej rok, może ponownie ubiegać się o prawo jazdy – po pozytywnej opinii neurologa.
Padaczka u dzieci i dorosłych
U dzieci padaczka często ma charakter łagodny i może ustąpić w wieku dorastania. Wczesne leczenie zapobiega zaburzeniom rozwoju i trudnościom szkolnym.
U dorosłych przyczyną są zwykle urazy, udary lub choroby mózgu. Leczenie wymaga wtedy długotrwałej opieki neurologa i systematycznej terapii.
Gdzie szukać pomocy?
W przypadku podejrzenia padaczki należy zgłosić się do neurologa.
W Centrum Medycznym Medicus w Rzeszowie pacjenci mogą liczyć na pełną opiekę – od diagnostyki EEG i badań obrazowych po indywidualne leczenie farmakologiczne.
📍 Centrum Medyczne Medicus
ul. hr. Alfreda Potockiego 182, Rzeszów
📞 tel. 17 85 30 100
🌐 www.medicus-rzeszow.pl
Padaczka to choroba, którą można skutecznie kontrolować. Regularne leczenie, współpraca z neurologiem i wiedza o chorobie pozwalają żyć bez lęku i ograniczeń. Wczesna diagnoza i prawidłowa terapia dają szansę na pełne, aktywne życie – w pracy, rodzinie i społeczeństwie.